Dodge
Çatı Şirket: Stellantis
Faaliyet Alanı
Ticari ve spor araç üretimi/distribüsyonu
Boykot Sebebi
1. Doğu Türkistan/Uygur Bölgesi – Zorla Çalıştırma Tedarik Zinciri Riski Sheffield Hallam Üniversitesi'nin "Driving Force" raporu (Aralık 2022), otomotiv sektörünün alüminyum, magnezyum ve elektronik bileşenlerde Xinjiang/Uygur bölgesinden gelen hammaddelere bağımlı olduğunu belgelemektedir. Stellantis, bu risk altında yer alan üreticiler arasındadır. ABD Senatosu Maliye Komitesi Başkanı Ron Wyden, Aralık 2022'de Stellantis'i resmen sorgulayarak tedarik zincirinde Xinjiang bağlantısı olup olmadığını talep etmiştir. ABD Çalışma Bakanlığı'nın UFLPA raporu da Xinjiang kaynaklı alüminyumun Meksika üzerinden otomotiv sektörüne aktarıldığını ve Stellantis dahil tüm büyük üreticilerin bu risk altında olduğunu teyit etmektedir. 2. Myanmar/Arakan – Dolaylı Operasyon Stellantis, Ekim 2023'te Çinli Leapmotor'a %20 hisse karşılığında 1,5 milyar avro yatırım yapmıştır. Kasım 2024'te Leapmotor, Myanmar'ın NPK Motor şirketiyle yerel montaj anlaşması imzalamıştır. Myanmar askeri rejiminin Rohingya Müslümanlarına yönelik insan hakları ihlalleri BM ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tarafından uluslararası düzeyde belgelenmiş olsa da, NPK Motor'un bu ihlallere doğrudan katkısı veya Arakan bölgesiyle spesifik bağlantısı bağımsız kaynaklarla henüz kanıtlanmamıştır. Ancak Myanmar'da nadir toprak elementleri madenciliğinin askeri rejime finansman sağladığı bilinmektedir. 3. Filistin-İsrail – İsrail İnovasyon Ekosistemi İşbirliği Stellantis, Nisan 2021'de İsrail İnovasyon Otoritesi ile teknoloji işbirliği amacıyla bir anlaşma imzalamıştır. Bu anlaşma kapsamında İsrail merkezli start-up ekosistemiyle bağlantı kurulmuş; özellikle otonom sürüş teknolojisi için İsrail'in Innoviz Technologies firmasıyla LiDAR sensörü işbirliği geliştirilmiştir. İsrail ordusuna doğrudan askeri araç, silah veya lojistik desteği kanıtlanmamıştır. Stellantis'in İsrail'de üretim tesisi veya askeri sözleşme imzaladığına dair bağımsız kaynak bulunmamaktadır. 4. Rusya/Kırım/Çeçenistan Stellantis, 2022 Nisan ayında Ukrayna işgali nedeniyle Rusya'daki tüm operasyonlarını (Kaluga fabrikası dahil) askıya almıştır. Dolayısıyla Kırım veya Çeçenistan ile bağlantı mevcut değildir. 5. Sırbistan/Bosna/Kosova/Sancak Stellantis, Sırbistan'ın Kragujevac kentinde üretim tesisi işletmektedir. Ancak Bosna/Kosova/Sancak çatışmalarıyla doğrudan insan hakları ihlali bağlantısı kanıtlanmamıştır. 6. Pakistan/Keşmir Stellantis, Peugeot markası üzerinden Pakistan'ta ticari operasyon başlatmıştır. Ancak Keşmir bölgesiyle veya sınır çatışmalarıyla spesifik bağlantı içermez. 7. Sudan/Darfur, Somalia, Irak, Afganistan, Vietnam, Doğu Timor, Lübnan, Ürdün, Patani, Filipinler-Moro Bu bölgelerde Stellantis/Dodge ile kanıtlanmış ticari faaliyet veya insan hakları ihlali bağlantısı bulunmamaktadır. 8. Lisans Bedeli Mecburiyeti Dodge araçları Türkiye'de Tofaş fabrikasında (Koç Holding & Stellantis ortaklığı) üretilir. Satışlardan elde edilen kârın önemli kısmı Hollanda merkezli Stellantis'e aktarılmaktadır. Bu durum, çatı şirketin riskli bölgelerle bağlantılı operasyonlarını (özellikle Doğu Türkistan tedarik zinciri ve İsrail teknoloji işbirlikleri) dolaylı olarak finanse etme potansiyeli taşımaktadır.
