Tarım Kredi Kooperatif Market (KOOP Market)
Faaliyet Alanı
Perakende, Market, Gıda Üretimi
Boykot Sebebi
Tarım Kredi Kooperatif Market, mülkiyet ve temel üretim yapısı bakımından Türkiye merkezli bir çiftçi-kooperatif ekosistemine dayanır. Tarım Kredi Tedarik ve Üretim, 35 çeşit tarımsal hammaddeyi Türkiye’deki 17 bölge birliği ve 1.619 kooperatif üzerinden temin ettiğini; üretici mahsullerini işleyerek tüketiciye sunduğunu belirtmektedir. Araştırmada Tarım Kredi’nin İsrail, Çin, Hindistan, Myanmar, Rusya veya başka bir baskıcı rejimin ordusuna silah, gözetim teknolojisi ya da lojistik destek sağladığı; Filistin, Doğu Türkistan, Keşmir veya başka bir işgal bölgesinde faaliyet yürüttüğü; toplama kampı emeği kullandığı veya çocuk işçiliğine ilişkin kurumsal ve kanıtlanmış bir ihlale doğrudan karıştığı tespit edilmemiştir. Mevcut ihracat beyanında ABD, Almanya, Suudi Arabistan, İspanya, BAE, İtalya ve KKTC gibi pazarlar açıklanırken İsrail belirtilmemektedir. Bununla birlikte tarım sektörü genel olarak mevsimlik işçilik, kayıt dışılık ve çocuk işçiliği bakımından yüksek riskli olduğundan şirketin tedarikçi bazlı insan hakları denetimlerini daha açık yayımlaması gerekir. Ancak market zinciri yalnızca kendi kooperatif ürünlerini satmamakta, farklı küresel şirketlerin ürünlerine de raf ve kampanya alanı sağlamaktadır. 2024’te mağazalarda Coca-Cola ürünlerinin bulunduğu görüntüler kamuoyuna yansımış; Eylül 2025 tarihli tüketici başvurusunda OMO ve Domestos gibi Unilever markalarının kampanyalı satışı bildirilmiş ve KOOP Market yapılan şikâyeti incelemeye aldığını açıklamıştır. Bu bulgular Tarım Kredi’yi işgalin veya insanlık suçlarının doğrudan faili yapmaz, bu nedenle Kesin Boykot için yeterli değildir. Buna karşılık BYKT’nin “Yerli Sermaye, Kirli Raf” ölçütü, temiz sermayeli bir perakendecinin Kesin Boykot kapsamındaki markalara satış, tanıtım ve lojistik imkânı sağlamasını İnsafa Bağlı kategorisine yerleştirmektedir. Tarım Kredi’nin kendi markalı ve yerli üretici ürünleri olumlu bir alternatif niteliği taşırken, market zincirinin bütünü ancak boykotlu küresel markaları raflardan ve kampanyalardan çıkarması, Filistin’in yanında Doğu Türkistan, Keşmir, Myanmar ve diğer mazlum coğrafyalar açısından ülke ve tedarikçi taraması uygulaması hâlinde “Alınabilir” seviyesine yükseltilebilir.
Kaynaklar ve Kanıtlar
Durum Geçmişi
- 28 Temmuz 2026: Alınabilir → İnsafa Bağlı
- 28 Temmuz 2026: İnsafa Bağlı → Alınabilir
