Koç Holding
Faaliyet Alanı
Birçok alanda faaliyet gösteren holding
Boykot Sebebi
Koç Holding; savunma sanayi, otomotiv, enerji ve perakende teknolojileri alanındaki iştirakleri üzerinden İsrail ekonomisi ve ordusuyla dolaylı veya doğrudan ilişkilerini sürdürdüğü gerekçesiyle boykot listelerinde "Yüksek Öncelikli" kategorisinde yer almaktadır. 2024 yılında Türkiye'nin İsrail ile ticareti durdurma kararına rağmen, holdingin çok uluslu yapısı ve stratejik ortaklıkları üzerinden bu bağın farklı formlarda devam ettiğine dair güçlü kanıtlar bulunmaktadır. 1. Nayax ve Düzey Ortaklığı (Perakendede "Sessiz" İsrail Varlığı) Durum: Koç Holding iştiraki Düzey Pazarlama, 2023 yılında İsrail’in ödeme sistemleri devi Nayax ile münhasır distribütörlük ve stratejik ortaklık anlaşması imzalamıştır. Güncel Genişletme: Türkiye'deki ticaret yasağına rağmen, halihazırda kurulmuş olan binlerce Nayax cihazı (otomatlar, kahve makineleri, şarj istasyonları, self-servis oto yıkamalar) aktif olarak çalışmaya devam etmektedir. Boykot Gerekçesi: Finansal Akış: Her temassız işlemde kesilen komisyonun bir kısmı, teknoloji sağlayıcısı olan İsrail merkezli Nayax’a gitmektedir. Veri Güvenliği: Nayax, sadece bir kart okuyucu değil, aynı zamanda bir telemetri (uzaktan veri toplama) sistemidir. Türk tüketicisinin harcama verileri İsrail merkezli sunucular üzerinden işlenmektedir. Yayılım: Koç Holding'in dağıtım ağı sayesinde bu İsrail teknolojisi, Türkiye'nin en ücra köşelerindeki benzin istasyonlarından üniversite kampüslerine kadar girmiştir. 2. Savunma Sanayinde "Partner Değişimi" Stratejisi (Otokar) Durum: Otokar, zırhlı araçlarında uzun yıllar boyunca İsrail devlet şirketi Rafael'in silah kulelerini kullanmıştır. Güncel Genişletme (2025-2026): Artan kamuoyu baskısı ve ticaret yasakları sonrası Otokar, vitrinde İsrail markası Rafael'i kaldırıp yerine İtalyan Leonardo firmasını koymuştur. Boykot Gerekçesi: Dolaylı Destek: Otokar'ın yeni partneri Leonardo, İsrailli RADA Electronic Industries firmasını satın alarak İsrail savunma sanayisinin bir parçası olmuştur. Otokar, Rafael ile doğrudan çalışmayı bıraksa da, İsrail ordusunun en büyük tedarikçilerinden biriyle (Leonardo) çalışarak dolaylı yoldan aynı ekosistemi beslemeye devam etmektedir. Bu, boykot takibinden kaçınmak için yapılan bir "marka temizliği" (whitewashing) olarak değerlendirilmektedir. 3. Ford Otosan ve Lojistik Destek Durum: Ford Otosan, Amerikan Ford Motor Company ile Koç Holding'in ortaklığıdır. Güncel Genişletme: ABD merkezli Ford, İsrail Ordusu'na (IDF) en çok araç tedarik eden firmalardan biridir. İsrail ordusunun lojistik ve personel taşıma yükünü Ford F-serisi ve transit araçlar çekmektedir. Boykot Gerekçesi: Koç Holding, Ford'un Türkiye'deki üretim ve dağıtım ortağı olarak, küresel Ford markasının elde ettiği kârdan pay almakta ve bu markanın bölgedeki gücünü tahkim etmektedir. Üretilen ticari araçların üçüncü ülkeler üzerinden İsrail'e ulaşıp ulaşmadığı konusundaki şeffaflık eksikliği protestoların ana kaynağıdır. 4. Enerji ve Teknoloji Yatırımları Durum: Koç Grubu'nun teknoloji ve enerji alanındaki küresel yatırımları. Güncel Genişletme: Koç Holding iştiraki Arçelik (yeni adıyla Beko Europe), yaptığı küresel satın almalarla İsrail pazarında da aktif bir oyuncudur. İsrail'de satılan beyaz eşya ve teknolojik ürünler üzerinden elde edilen gelirler, holdingin bilançosuna girmektedir. Ticaret yasağı Türkiye'den doğrudan ihracatı kesse de, Beko'nun Avrupa veya Asya fabrikalarından İsrail pazarını beslemesi önünde bir engel yoktur. Sonuç: Koç Holding, doğrudan ticaret yasaklarına uysa bile; Nayax ile Türkiye içindeki para akışını İsrail teknolojisine bağlaması ve Otokar/Ford üzerinden İsrail ordusunu besleyen küresel savunma devleriyle (Leonardo, Ford US) stratejik ortaklıklarını sürdürmesi nedeniyle boykotun merkezinde yer almaktadır. Ayrıca yahudi sermaye fonlarının borsada Koç Holding hisseleri bulunmaktadır.
